“Lis” Dubravka Ugrešić

Lis, lisica – totem, który zdaniem Borysa Pilniaka przynależy biednym pisarzom – jest chytruską, oszustką posłańcem bożych zwiastowań, służebnicą bogini sfery wyżywienia, Inari; lisica czasem zajmuje się sprzedażą martwych dusz, jest kłamczuchą żonglerką pojawiającą się na targach, hipokrytką, pochlebczynią, lizusem, jest łasuchem, żarłokiem, lubieżnikiem, złodziejką narażającą się na życiowe niebezpieczeństwo dla nędznego łupu…

Lis

Lis” wywołał we mnie tak wielką lawinę sprzecznych uczuć, że nawet kilka dni po skończeniu książki, trudno mi pozbierać myśli i napisać co tak naprawdę i szczerze myślę o tej książce.

Autorka.
Dubravka Ugrešić zyskała wielkie uznanie środowiska literackiego na całym świecie. Jej eseje i powieści zostały przetłumaczone na ponad dwadzieścia języków, kilkanaście książek ukazało się również w języku polskim. Przez 20 lat wykładała na Uniwersytecie w Zagrzebiu jako specjalistka od literatury rosyjskiej. Ugrešić jawnie potępiała wojnę na terenie byłej Jugosławii, przez co ostatecznie musiała opuścić kraj i od 1993 roku mieszka w Holandii.

Lis.
Symboliczne znaczenie lisa w niemal wszystkich mitologiczno-folklorystycznych tradycjach sugeruje spryt, zręczność, mistrzostwo, przychlebność, zdradę, kłamstwo, dwulicowość, pozoranctwo, egoizm, podłość, samouwielbienie, łakomstwo, uwodzicielstwo, seksualność, skłonność do zemsty, samotność.
Autorka przedstawia w książce sześć niezależnych esejów połączonych figurą lisa, występującego zarówno w formie zwierzęcia jak i będącego symbolem, metaforą. Swobodna forma poruszania się między poszczególnymi wątkami, wciąga czytelnika w literacką podróż do Japonii, Rosji, na Bałkany, aż po Amerykę. Najmocniejsze w tym wszystkim są wątki autobiograficzne autorki. Jej szczerość w interpretacji rzeczywistości literackiej na zachodzie Europy pulsuje rozczarowaniem. Wiedza i zafascynowanie literaturą rosyjską, stawia trudne pytania i domaga się odpowiedzi. Życie prywatne i napotykane osoby, pozwalają dostrzec zarówno ból i rozpacz, jak i miłość i nadzieję. I to wszystko z lisim wspólnym mianownikiem. Lisem, który wygląda zawsze tak samo, ale w gruncie rzeczy oznacza zupełnie co innego.

Reasumując.
“Lis” to bardzo intrygująca geobiografia autorki. Książka odnosi się zarówno do życia osobistego, jak i literackich wzlotów i upadków Ugrešić. Każdy esej to inny czas, inne miejsce, inni ludzie, inne wspomnienia. Jest tu sporo refleksji i pytań o kondycję współczesnej literatury, o własne miejsce na Ziemi, o wydarzenia historyczne, które pozostawiły po sobie zniszczenia, pustkę, niesprawiedliwość. Tego nie da się przeczytać w jeden wieczór. To książka, która wymusza na czytelniku zatrzymanie się i przemyślenie przeczytanych właśnie zdań. To magia lisa, mistrza sprytu i kamuflażu.
podpis

Lis

 

Wydawnicze szczegóły książki:

| autor: DUBRAVKA UGREŠIĆ
| przekład: DOROTA JOVANKA ĆIRLIĆ
| tytuł: LIS
| wydawnictwo: LITERACKIE
| premiera: 12.02.2020
| liczba stron: 344
| format: 210×145
| gatunek: ESEJE/PUBLICYSTYKA LITERACKA|

2020-03-20T18:19:21+00:00 19 marca 2020|