Luigi miał rację, pamięć miasteczka jest rozproszona. Pamięć miasteczka ma tysiące węzłów. Pamięć miasteczka przypomina rośliny. Pamięć miasteczka ma korzenie, które wymieniają między sobą informacje. Pamięć miasteczka jest niewyczerpana. Niekiedy niewiarygodna, ale zawsze dokładna.
| Ci, którzy mówią. Ci, którzy milczą Chiara Valerio
Włoska prowincja lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Turystyczne miasteczko Scauri, – liczące sześć tysięcy mieszkańców zimą i prawie sto tysięcy w sezonie letnim – w którym umiera sześćdziesięcioletnia Vittoria… w wannie. Ale jak to możliwe, skoro była świetną pływaczką? Takie pytanie zadaje sobie Lea Russo – prawniczka i przyjaciółka zmarłej – nie wierząc w wypadek. Tym samym postanawia przyjrzeć się bliżej okolicznościom śmierci Vittorii oraz temu, czym w ostatnim czasie się zajmowała.
Była zdystansowana, ale zaciekawiona, gościnna, ale powściągliwa, bezpośrednia, ale skryta. W jej sposobie mówienia był pewien fatalizm, który wprawiał w zakłopotanie. Albo wywoływał fascynację. Ja należałam do grupy zafascynowanych.
Lea sięga głęboko, na samo dno plotek, manewruje w sieci skomplikowanych relacji i przemilczeń, uważnie przygląda się osądom. A z tego prywatnego śledztwa wyłania się bardzo zaskakujący obraz kobiety pełnej tajemnic. Sekretów, o których prawie nikt nie wiedział, bo nie było potrzeby się interesować. Russo skrupulatnie zbiera wszystkie okruchy wspomnień o przyjaciółce, drobne szczegóły na jej temat, wynikające z przeprowadzonych mimochodem rozmów. I doznaje wstrząsu! Zaczyna poważnie przewartościowywać swoje priorytety, pragnienia i uczucia.
Vittoria zrobiła więcej dla Scauri, niż Scauri zrobiło dla Vittorii. Miasteczko tego nie zauważyło, ale ja tak i być może dlatego chciałam zrozumieć każdy szczegół dotyczący jej śmierci.
Ci, którzy mówią. Ci, którzy milczą to powieść podszytym melancholią w bardzo małomiasteczkowym klimacie. W rytmie dyskretnej ciszy Lea dokonuje odkryć zasługujących co najmniej na głośne fajerwerki. Zachwyciłam się pisarską dbałością o szczegóły, tym, jak zostały przedstawione to niewielkie włoskie miasteczko oraz postacie głównych bohaterek. Czy to, co wiemy o sobie i o innych, jest prawdziwe? A może wystarczy odrobina ciekawości, zmiana perspektywy, by prawda wyglądała zupełnie inaczej? Wejście w buty Lei i podążanie śladami Vittorii jest z jednej strony wspaniałą przygodą, ale z drugiej niebezpieczną drogą ku intymnej prawdzie o skomplikowaniu i złożoności kobiecej przyjaźni. Dlaczego jedni mówią, a inni milczą?
Niech pani nie szuka, nie zadaje pytań, nie wznieca kurzu, który stwardniał tak bardzo, że stał się murem.
Chiara Valerio napisała bardzo nieoczywistą, ale jednocześnie piękną w swojej delikatności książkę o poszukiwaniu własnej tożsamości, o seksualności, o zaufaniu, o przemocy, o prawie do wyboru. O odwadze, która jest silniejsza niż strach, przezwycięża niepewność, przełamuje opór i dociera do prawdy, która zmienia wszytko. Ci, którzy mówią. Ci, którzy milczą to tytuł, który w pewnym sensie uświadamia nam, że za każdą budzącą wątpliwości historią może stać jakaś zaskakująca tajemnica. Wszystko zależy od tego, kim są ci, którzy mówią, a kim ci, którzy milczą.
Jak to możliwe, że miasteczko zawsze wiedziało wszystko o wszystkich przed wszystkimi.
Na koniec chciałabym zwrócić uwagę na dość nietypową narrację w powieści – ja spotkałam się z czymś takim pierwszy raz. Wydarzenia poznawałam z perspektywy Lei, ale zaskoczył mnie brak tradycyjnego przedstawiania dialogów, bo nie występują one jak zwykle (nowy wiersz, półpauza, mówiona kwestia), lecz są wplecione bezpośrednio w narracyjny tekst. Jedyne, co je od niego oddziela, to duża litera, która oznacza, że nie czytam słów Lei, tylko czyjąś przytaczaną wypowiedź albo rozmowę. Bardzo ciekawy i oryginalny literacki zabieg, który – muszę przyznać – niezwykle pasuje to tonu opowiadanej historii, nadając jej bardzo nieszablonowego brzmienia, zmuszając czytelników do większego skupienia, by tym samym zbudować w ich wyobraźni wyjątkowy obraz relacji bohaterek powieści.
_
korekta tekstu: Anna Fathi
Wydawnicze szczegóły książki:
| autorka: CHIARA VALERIO
| przekład: TOMASZ KWIECIEŃ
| tytuł: CI, KTÓRZY MÓWIĄ. CI, KTÓRZY MILCZĄ
| wydawnictwo: BO.WIEM
| premiera: 25.10.2025
| liczba stron: 192
| gatunek: LITERATURA PIĘKNA
_
*Artykuł powstał w ramach współpracy z wydawnictwem. [REKLAMA]
NAJNOWSZE NA BLOGU
Luigi miał rację, pamięć miasteczka jest rozproszona. Pamięć miasteczka ma tysiące węzłów. Pamięć miasteczka przypomina rośliny. Pamięć miasteczka ma korzenie, które wymieniają między sobą informacje. Pamięć miasteczka jest niewyczerpana. Niekiedy niewiarygodna, ale zawsze dokładna.
| Ci, którzy mówią. Ci, którzy milczą Chiara Valerio
Włoska prowincja lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Turystyczne miasteczko Scauri, – liczące sześć tysięcy mieszkańców zimą i prawie sto tysięcy w sezonie letnim – w którym umiera sześćdziesięcioletnia Vittoria… w wannie. Ale jak to możliwe, skoro była świetną pływaczką? Takie pytanie zadaje sobie Lea Russo – prawniczka i przyjaciółka zmarłej – nie wierząc w wypadek. Tym samym postanawia przyjrzeć się bliżej okolicznościom śmierci Vittorii oraz temu, czym w ostatnim czasie się zajmowała.
Była zdystansowana, ale zaciekawiona, gościnna, ale powściągliwa, bezpośrednia, ale skryta. W jej sposobie mówienia był pewien fatalizm, który wprawiał w zakłopotanie. Albo wywoływał fascynację. Ja należałam do grupy zafascynowanych.
Lea sięga głęboko, na samo dno plotek, manewruje w sieci skomplikowanych relacji i przemilczeń, uważnie przygląda się osądom. A z tego prywatnego śledztwa wyłania się bardzo zaskakujący obraz kobiety pełnej tajemnic. Sekretów, o których prawie nikt nie wiedział, bo nie było potrzeby się interesować. Russo skrupulatnie zbiera wszystkie okruchy wspomnień o przyjaciółce, drobne szczegóły na jej temat, wynikające z przeprowadzonych mimochodem rozmów. I doznaje wstrząsu! Zaczyna poważnie przewartościowywać swoje priorytety, pragnienia i uczucia.
Vittoria zrobiła więcej dla Scauri, niż Scauri zrobiło dla Vittorii. Miasteczko tego nie zauważyło, ale ja tak i być może dlatego chciałam zrozumieć każdy szczegół dotyczący jej śmierci.
Ci, którzy mówią. Ci, którzy milczą to powieść podszytym melancholią w bardzo małomiasteczkowym klimacie. W rytmie dyskretnej ciszy Lea dokonuje odkryć zasługujących co najmniej na głośne fajerwerki. Zachwyciłam się pisarską dbałością o szczegóły, tym, jak zostały przedstawione to niewielkie włoskie miasteczko oraz postacie głównych bohaterek. Czy to, co wiemy o sobie i o innych, jest prawdziwe? A może wystarczy odrobina ciekawości, zmiana perspektywy, by prawda wyglądała zupełnie inaczej? Wejście w buty Lei i podążanie śladami Vittorii jest z jednej strony wspaniałą przygodą, ale z drugiej niebezpieczną drogą ku intymnej prawdzie o skomplikowaniu i złożoności kobiecej przyjaźni. Dlaczego jedni mówią, a inni milczą?
Niech pani nie szuka, nie zadaje pytań, nie wznieca kurzu, który stwardniał tak bardzo, że stał się murem.
Chiara Valerio napisała bardzo nieoczywistą, ale jednocześnie piękną w swojej delikatności książkę o poszukiwaniu własnej tożsamości, o seksualności, o zaufaniu, o przemocy, o prawie do wyboru. O odwadze, która jest silniejsza niż strach, przezwycięża niepewność, przełamuje opór i dociera do prawdy, która zmienia wszytko. Ci, którzy mówią. Ci, którzy milczą to tytuł, który w pewnym sensie uświadamia nam, że za każdą budzącą wątpliwości historią może stać jakaś zaskakująca tajemnica. Wszystko zależy od tego, kim są ci, którzy mówią, a kim ci, którzy milczą.
Jak to możliwe, że miasteczko zawsze wiedziało wszystko o wszystkich przed wszystkimi.
Na koniec chciałabym zwrócić uwagę na dość nietypową narrację w powieści – ja spotkałam się z czymś takim pierwszy raz. Wydarzenia poznawałam z perspektywy Lei, ale zaskoczył mnie brak tradycyjnego przedstawiania dialogów, bo nie występują one jak zwykle (nowy wiersz, półpauza, mówiona kwestia), lecz są wplecione bezpośrednio w narracyjny tekst. Jedyne, co je od niego oddziela, to duża litera, która oznacza, że nie czytam słów Lei, tylko czyjąś przytaczaną wypowiedź albo rozmowę. Bardzo ciekawy i oryginalny literacki zabieg, który – muszę przyznać – niezwykle pasuje to tonu opowiadanej historii, nadając jej bardzo nieszablonowego brzmienia, zmuszając czytelników do większego skupienia, by tym samym zbudować w ich wyobraźni wyjątkowy obraz relacji bohaterek powieści.
_
korekta tekstu: Anna Fathi
Wydawnicze szczegóły książki:
| autorka: CHIARA VALERIO
| przekład: TOMASZ KWIECIEŃ
| tytuł: CI, KTÓRZY MÓWIĄ. CI, KTÓRZY MILCZĄ
| wydawnictwo: BO.WIEM
| premiera: 25.10.2025
| liczba stron: 192
| gatunek: LITERATURA PIĘKNA
_
*Artykuł powstał w ramach współpracy z wydawnictwem. [REKLAMA]
Chcesz coś dodać? Pisz śmiało!
O MNIE
Z wykształcenia „pani od marketingu”, z pasji – promotorka literatury i czytelnictwa. Wrażliwa na historie, które czule opowiadają o ludziach i życiu, z wyjątkową słabością do inteligentnych kryminalnych zagadek. Stale poszukująca nowych tytułów, które zawróciłyby jej w głowie. Jeszcze się nie zdarzyło, by żałowała nocy zarwanej dla dobrej książki.